19 Mayıs 1919’da destanın ilk adımı atıldı: Türk askerine selam durarak gittiler

AYDIN HASAN / ANKARA - 30 Ekim 1918’de Mondros Mütare-kesi’nin imzalanması ile Osmanlı’nın Birinci Dünya Savaşı’nı kaybettiği tescillendi. Osmanlı İmparatorluğu’nu savaşa sokan ve yenilginin baş sorumlusu olarak görülen Başkumandan Enver Paşa ile Talat Paşa ve Cemal Paşa, İstanbul’dan Alman torpidosu ile kaçmıştı. Çanakkale’de daha 3 yıl önce durdurulmuş işgal donanmasına ait savaş gemileri, İstanbul’da bayrak gösterdiğinde tarih 13 Kasım 1918’di. İstanbul; boğazı, koruları ve tarihi siluetiyle birlikte solgun yaprakların yere döküldüğü o güz gününde tarifsiz bir kedere büründü. Yıldırım Orduları Grubu lağvedildikten sonra Mustafa Kemal Paşa, Filistin - Suriye cephesinden geri döndü. Genç komutan, işgal donanmasının İstanbul Boğazı’na demir attığı sıralarda Kartal istimbotu ile Haydarpaşa Garı’ndan Galata’ya geçiyordu. Azap içinde, “Hata ettim, İstanbul’a gelmemeli idim. Ne yapıp Anadolu’ya dönmenin çaresine bakmalı, geldikleri gibi giderler” dedi. Bir şey mi yapacaksın? Mustafa Kemal, 1918’in son ayları ile 1919’un ilk aylarında İstanbul’da yoğun temaslarda bulunarak, büyük bir sabır ve gizlilik içinde kurtuluş mücadelesinin alt yapısını hazırladı. Kibirli İngiliz generalleri, Çanakkale Savaşı’nda kendilerine mağlubiyetin utancını yaşatan Mustafa Kemal’in İstanbul’da bulunmasından rahatsızdı. İstanbul Hükümeti’ne, Mustafa Kemal’in Nusaybin’deki ordunun başına atanması için baskı yapıyorlardı. Ancak Mustafa Kemal, atamayı reddetti. Bunun üzerine aracı ve yaveri alınarak, ödeneği kesildi. Yılmadı, 1919’un bahar günlerinde ustaca yürüttüğü temaslar sayesinde geniş yetkilere sahip bir makamın sahibi olarak Anadolu’ya geçmenin imkanını sağladı. 9. Ordu Müfettişliği’ne atanan Mustafa Kemal Paşa, artık İstanbul’dan bir an önce ayrılmak istiyordu. 14 Mayıs’ta Sadrazam Damat Ferit Paşa’nın Nişantaşı’ndaki konağında yemeğe davetliydi. Yemekte üç kişi vardı. Sadrazam, Mustafa Kemal ve Cevat Paşa. Konaktan Cevat Paşa ile birlikte ayrıldı. Gecenin karanlığında ...

Original source: Milliyet